دستور زبان لکی نوشته شده توسط فریدون مرادی

 حروف الفبای لکی :

ئا یعنی آ با کلا

ء ئ همزه یعنی ٵ الف ـ ایمه الف نیرم همزه دریم.

 

 ت ـ و ـ ط میشود ـ ت  ـ

تهران طهران ـ تهران

 

زـ  ذ ـ ظ ـ ض میشود . ز ـ

زنگ ذرت ظلم ضابطه ماوه ـزئنگ ـ زورات ـ زالم ـ زابته

 

ث ـ س ـ ص مبشود س ـ

ثریاسریا ـ ستاره ستاره ـ صابون سابون

ح ـ  ه میشود ه

حمید همید ـ همسایه همسایه

ع میشود ئ

غ میشود خ ـ غلام خولام

 

پس . ئا ب ت ج خ د ر ز س ئ غ ف ق ک گ ل م ن و

 

وبجآی فتحه  ه : ئبانه : ات بالا

 

بجای ضمه و :  دیور  . دور

 

بجای کسره اي : ئیمرو .  امروز مینویسیم

 

 زمیر. ضمیر. کلمه ای که به جای اشیا و افراد بکار میرود و ا ز تکرار جلوگیری مبکند : حسین را دیدم و با او حدف زدم ( حوسینم دی مه وه گردی قه سه م کرد )

 

ضمائر درزبان فارسی عبارتنداز:

من . تو . او . ما . شما . ایشان

 

ضمایر در زبان لکی :

مه . تو . ئو . ئیمه . هومه . ئاون

 

فعل : کلمه ای است که انجام دادن کار یا روی تدادن حالتی را در یکی از زمانهای گذشته . حال یا آینده را عنوان میکند مانند وحید به مه دره سه رفت .

فعل کلمه رفت است که عمل رفتن را عنوان میکند:

رمان گذشته :

وحید به مه دره سه رفت .

وحید چی ئرا مه ده رسه

زمان حال :

وحید به مد رسه مبرود

وحید مه چو ئرا مه ده رسه

زمان اینده  :

وحید به مدرسه خواهد رفت

وحید مچو ئرا مدرسه

 

فاعل : کلمه ای که فعل را انجام میدهد یعنی کاری را انجام داده است . مانند وحید به مدرسه ر فت .

وحید چی به را مه درسه . پس وحید فاعل است .

ضمایرفاعلی :

این ضمائر میتوانند بعنوان فاعل استفاده شوند.

اول شخص مفرد : من - م

دوم  =     =   :    تو -  تۏ

سوم شخص مفرد :  او  - ئو

اول شخص جمع : ما - ئیمه

دوم شخص جمع : شما - هومه

سوم شخص جمع : ایشان - ئاوان

صرف فعل من دانش اموری هستم

م دانش ئاموزی کم...