لکستان کجاست و پراکندگی جمعیت لکستان بصورت مختصر ؟

 

لک هاجمعیتی مستقل از اقوام کاسی(اریایی)  هستند که در استانهای لرستان،   قزوین  ،گیلان خراسانات ،کرمانشاه، ایلام، همدان، کرکوک، اربیل ، چمچمال عراق ، حلبچه و سید صادق ،خانقین ، ،داغستان  روسیه ، ،مازندران ،باکو  کشور اذربایجان وحدود سه میلیون نفر بصورت پراکنده از شمال تا جنوب کشور عراق پراکنده  می باشند و جدیدا ایلخانی بزرگ و جوان   بنام کویخا حاجی  جمعه علی  لک با تاسیس خانه #لک در عراق در مناسبت های مختلف و سرنوشت سیاسی ان کشور فعال می باشند . کویخا جمعه مورد تکریم ایلات لکستان ایران می باشد و از بزرگان عصر حاضر لکستان کشور عراق می باشد. گروه هایی نیز به مناطق متعدد کشور از جمله به شهرستان های کجور،کلاردشت ،چمخاله که اغلب جلالوندی تبعیدی هستند، طالش ،لوشان ،رستم اباد و رودبار ،چالوس ،کردکوی،تیت دره، مکارود در شمال و گروهایی نیز به استان های فارس (زندیه)قزوین،  بوشهر (لک زندیه )سیرجان استان کرمان ،کلات نادری خراسان شمالی ، و اررمیه ( ،از توابع بخش نازلو و در شهرستان ارومیه استان آذربایجان غربی ایران.)ورامین در استان تهران تبعید شده اند.  استان قم  طایفه زندیه ،....این قوم  که نخستین حکومت و تمدن مدرن را در غرب ایران زمین بنیان نهادند. زبان آنها بازمانده زبان های اصیل اوستایی و پهلوی است که به دلیل شرایط خاص جغرافیایی این مناطق، کمتر دچار تغییر و تحول شده است.

زبان لکی در میان مردمان ساکن در جنوب نواحی غربی ایران (در قسمتهایی از کرمانشاه و ایلام) و نواحی سردسیر شمال و شمال غربی استان لرستان رایج است و هم اکنون انبوهی از مردمان این مناطق بدان تکلم می‌کنند. در استان همدان ،ملایر ،نهاوند ،اسد اباد ،تویسرکان و شهر همدان جمعیت لک زبان بصورت پراکنده زندگی میکنند و از جمله  دانشمند بزرگ قلب جهان توفیق موسیوند (زاده ۱۳۱۵ در روستایورکانه در همدان) پروفسور جراحی و مهندسی از دانشگاه اتاوا و کارلتون اتاواکانادا، مخترع بای‌پس قلبی ریوی از افتخارات  لکستان  جهان است همچنین  روستاهای سیمن،  یلفان ، حیدره وچشین (کشین) که بالغ بر پانصد خانوار و قطب صنعتی همدان است وهمچنین روستای حیدره در حومه همدان و شهرک دیزج همدان از لکهای ترکاشوند می باشند .
 
طوایف لک وایلات بطور مختصر 
 ✳️ایلات و طوایف لک بطور مطلق در عصر حاضر(برگرفته از کتاب دره مهرگان با اندکی تغییر)(سرپل ذهاب ،روستاهای رضالک وحبیب وند و جلالوند: ،عثمانوند یا هوزمانن: منطقه ی عثمانوند در جنوب کرمانشاه  و سرفیروزاباد تا روستای سرونو البته جمعیت غالب هوزمانن ساکن شهر کرمانشاه هستند ،  :جلالوند  در جنوب کرمانشاه و همجوار عثمانوند و اسلام اباد غرب و هلیلان بیشتر جمعیت این ایل در کرمانشاه و چمخاله  استان گیلان ساکن هستند   ،   ، بالوند: هلیلان، زردلان   ، کوشوند: هلیلان و زردلان  ، خالوند: فهوار محال، درودفرامان  شرق کرمانشاه  حومه شهر کرمانشاه شهرستان (هرسین  استان کرمانشاه، بیستون  شهرستان صحنه  ،کنگاور،کرمانشاه  استان کرمانشاهه)(نوراباد  والشتر و بیرانشهر  خرم اباد  ، کوهدشت استان لرستان)، همدوند: منطقه ی درودفرامان در شرق کرمانشاه  ، شیرازی یا شیرازوند: منطقه درودفرامان  ، احمدوند: انکوخاصی علیاو، قسمتی از درودفرامان  ، حسنوند: الشتر در استان لرستان  ، یوسفوند: الشتر در استان لرستان  ،بیرانوند در خرم اباد وبیرانشهر وشمال خرم اباد تابروجردو شاهوردی ،،شاهیوند ،  🔻کلیوند یا کولیوند: الشتر .خاوه  ، 🔺۱.موسیوند.انتهای خاک خاوه  ، 🔺۲.فلک الدین (فله که ین): خاوه  شهرستان نوراباد ، 🔺۳.کرم علی یا کرم علی وند: خاوه  ، کاکاوند: هرسین، چمچمال و نورآباد دلفان  ، نورعلی: شمال طرهان، خاوه  ، اتیوندشمالی و جنوبی مابین هرسین وکاکاوند و نوراباد   ، اولادقباد: کنار رودخانه ی سیمره در شمال لرستان  ، بیژنوند(بیجنوند) جنوب هلیلان  شمال استان ایلام صفرخانی، حیدبگی، بیژنوند حانی و جنوب پل سیمره به طرف سرابله  ، نامی وند: منطقه ی ماهیدشت کرمانشاه  منطقه ی هلیلان:  روستای بزرگ گراوند در اسلام اباپ غرب ، رومشکان ، کوهدشت ،،     میروند: خاک الشتر  ، فلانی: کاکارضا  ، لک: اسفندآباد، چهار کاد، علی وردی  ، قلابوند: کوه طافا، کوه هشتاد  پهلو   ، شاهیوند: خرم اباد و چگنی، گراوند، رومانوند(رومیانی)آدینه وند، روماینوند، ماولین یا بوالیند، کرنالوند، کرناتی، کوشکی، ازدجوند یا ازدج، آزادبخت: محل سکونت جنوب غربی خرم آباد، جنوب دلفان، بین رود کشکان و سیمره، خاوه و طرهان  ، بیرانوند: بیرانوند دارای دو قسمت است. بیرانوند یاراحمد و بیرانوند مال اسد. ایل بیرانوند از طایفه های فراوانی تشکیل شده است.  ،،دالوند، هلیلان، بالاوند، دینارآوند، زینل وند، سکوند، کبیر کوهی، کر، مهکی یا محکی، بادرانی: طوایف پشتکوه لکی محل سکونت آنها در جنوب کرمانشاه، رودخانه ی سیمره، دزفول، بین النهری، جنوب کرمانشاه، کولک و ارکوازی ،آبدامانی، دشتی یا دشتی وند، قلم مراد خانی، کید خورده وند، دیناروند، ریزوندی، همایون وند، خیر یا خیروند، قنیوند، شمس الدین و خضروند: نزدیک آبدانان، دهلران، بیک و سوسیان، تمین و کرازان  ، غیاثوند، جلیلوند، کاکاوند: اطراف قزوین و ملایر  ، پولدوند، عبدالوند، حاجی وند، عیسی وند: ایل های لک در منطقه ی بختیاری، سالاروند، خانه جمالی  ، لک، سهرابی یا سهرایوند: اطراف سیرجان در استان کرمان  : ایل های لک در منطقه ی قشقایی فارس، وندا، کرانی، لک، منطقه ی همراه عمله در دو فرسخی حنا، قسمتی در چهار فرسخی ایزدخواست، 
+ اضافه می کنیم :ایل باجولوند جزء طوایف لک زبان و بسیار قدیمی است و دقیقا اندکی پایین نر از منطقه بیرانوند جنوبی در محلی به اسم پل هرو قرار دارند.بطور کلی لکها بعد از سقوط حکومت زندیه  تا بحال 243 سال به اجبار از سکونت گاه اصلی خود  بصورت تبعید و یا اسکان عشایر بطور عمد  توسط حکومت ها مورد اذیت و ازار قرار گرفته و بیشتر جمعیت لک بخاطر  پنهان کردند زبان خود در هرجامعه ایی که تبعید شده اند  مجبور به انکار  زبان  خود شده اند نمونه ان سه میلیون جمعت حاضر درکشور عراق است که تلکم زبان خودرا فراموش کرده  و به زبان کردی ،عربی  تکلم می کنند .جدیدا به لطف فضای مجازی طوایف لک در کشور پاکستان   اعلام موجودیت  کرده اند ، .لکها، گروه قومی کهن و ریشه داری که هویت طلبی شان  پس از دوران زندیه با یک دوره سکوت و خفقان و ظلم و سکوت همراه بود در طول دو دهه گذشته مجدد شکل گرفته و وارد مسیر جدیدی گردیده است .

تبعیدهای هوزمانن در پایروند

 مرحوم  یارولی خان رضایی گلدسته  زاده بایوند مستعلی سال ۱۲۹۶ میباشد که در سال ۱۳۰۸ به  همراه دودمان و طایفه اش به منطقه تنگه کنشت  پاویروند و چند روستا در دورود فرمان  از جمله شیرازی،کله هو ،کنجور ،و فرامان تبعید میگردند  البته قسمت بزرگی به پایروند روستای گلدسته تبعید میشوند که تا سال ۵۲ در روستای گلدسته ساکن بوده و بعد به لحاظ موقعیت جغرافیایی و استراتژیک منطقه ۱۰ روستای تنگه کنشت توسط ارتش خریداری میشود وتمام سکنه های پایروند به شهر کرمانشاه مهاجرت میکنند لازم به ذکر است زیه بابرخان تمامی املاکمان در روستای بایوند مستعلی موجود است وهنوز مله بابرخان زبان زد بزرگان هوزمانن هست دلیل این که به هوزمانن کوچ نکرده اند ،بزرگان این طایفه  زمین  واملاک زیادی از قلعه حکیم‌باشی (حکمت آباد) خریداری کرده که موجب ماندگاری  طوایف زیه بابرخان در متصرفات و زمینهای  خریداری شده  میشود ، در ضمن زیه و طوایف  بابر خان متشکل است از چند طایفه بزرگ از جمله رضایی گلدسته حوز صفری حوز روشنی حوز رنجبر حوز مرادی حوز میرزایی حوز  نورالله حوز عینی این طوایف زیه بابرخان هستند  از بزرگان نامدار زیه بابرخان یارولی خان رضایی گلدسته نورالله خان میرزایی جافر خان رنجبر و...نام برد . در ضمن هنوز بعد از حدود یک قرن از ماجرای  تبعید طوایف لک هوزمانن  میگذرد ولی هیچگاه رابطه فامیلی و رفت وامد فامیلی منجر به قطع رابطه نکردیده وبلکه تعصبات ایلی و فامیلی مستحکم تر گردیده و بقول معروف مسئله زن وزن خواز بقوت خود باقی مانده است .جمعیت طوایف  مذکور تقریبا  حدود  ۱۶۰۰ تا ۱۶۵۰ نفر می باشد که بزرگ این طوایف حاج صیدعلئ ؤ حاج خاصعلی رضایی گلدسته می باشد .